Espresso dla niewtajemniczonych

Espresso dla niewtajemniczonych
#espresso #kawa

Mała, czarna kawa espresso podawana jest zazwyczaj w gustownej białej filiżance ze szklaneczką wody do popicia. Wymyślili ją i rozpropagowali Włosi i to oni uznawani są za światowej klasy autorytet w tej dziedzinie. Tematu espresso nie da się z pewnością wyczerpać w jednym wpisie, ale spróbujemy wypunktować najważniejsze kwestie.

O espresso napisano wiele artykułów, książek, nakręcono wiele filmów, zarówno dokumentalnych, jak i fabularnych (np. niemiecki horror Espresso z 2003 r).

Z pewnością znajdą się też jakieś poematy (aczkolwiek raczej po włosku).

Samo słowo espresso w języku włoskim oznacza „to, co wyrażone, sformułowane, wypowiedziane”. Poszczególne niuanse parzenia i każdy bardziej znany ekspres do espresso mają swoich wiernych wyznawców i przeciwników. Espresso, oprócz tego, że metoda przyrządzania filiżanki kawy, to niemal styl życia podparty konkretnymi przekonaniami o świecie.  Autorytetem na skalę światową jest Istituto Nazionale Espresso Italiano (INEI), instytucja z siedzibą w lombardzkim mieście Brescia, na północy Włoch. Misją INEI jest propagowanie i ochrona autentycznego espresso, udoskonalanie oryginalnej metodologii i przyznawanie odpowiednich certyfikatów tym, którzy przestrzegają zasad. Certyfikaty są oczywiście płatne, z pewnością jednak oryginalna, autentyczna receptura espresso warta jest zarówno reklamy, jak i ochrony.

Wszystkie rodzaje espresso

Z pewnością nie da się wymienić wszystkich rodzajów espresso, bo są ich dziesiątki. Jak w każdej wielkiej włoskiej rodzinie, cioć, wujków, kuzynek i kuzynów espresso trudno się doliczyć (ale to może tylko stereotypy). Wymienimy w każdym razie te najbardziej znane, lubiane i poszukiwane. Poznajmy je poniżej wraz z krótkim opisem.

Espresso dla niewtajemniczonych

Espresso Macchiato, – z włoskiego „nakrapiane, poplamione”. Ostatnio bardzo modne espresso „poplamione” spienionym mlekiem. Niektórzy nazywają je espresso z mlekiem, ale macchiato brzmi o wiele lepiej.

Espresso Lungo, – z włoskiego „długie”, czyli przedłużone espresso, o zwiększonej objętości.

Espresso Doppio – inaczej podwójne espresso, podawane w większej filiżance, podwójnie mocne.

Espresso Martini – podawany na zimno koktajl z wódki, likieru kawowego, syropu cukrowego i espresso. Nie zawiera ani wermutu ani martini, ale pewno jest równie smaczne.

Tonic Espresso – jak łatwo się domyślić chodzi o espresso z tonikiem i kostkami lodu. Co ciekawe można je samodzielnie przygotować w domu oraz dla urozmaicenia smaku używać różnych toników, m. in. rose.

Espresso Affogato – z włoskiego „zatopione”, a chodzi konkretnie o lody. Oszałamiający deser lodowy z espresso. W swej najlepszej wersji także 100% homemade.

Espresso con panna (espresso con panne) – espresso z bitą śmietaną, a nawet posypane kakao.

Jak zrobić espresso?

Poznajmy przepis na espresso – jak zrobić jeden z najbardziej znanych napojów na świecie. Znów małe wyjaśnienie – przepis na idealne espresso nie istnieje. Jak z pewnością przekonywałoby nas jednak Istituto Nazionale Espresso Italiano – istnieje kilka ważnych zmiennych, których właściwa kompozycja przesądza o ostatecznej jakości i smaku espresso. Kawa jest jednym z nich.

Bez wchodzenia w szczegóły i rozważania, bo nie ma na to miejsca, parzenie espresso to sztuka wyciągania ekstraktu o pożądanym smaku z kawy. Jeśli mamy pecha, ekstrakt ten, czyli właśnie espresso może być albo za słaby, za rzadki lub zbyt kondensowany, kwaśny i ciężki. Cała filozofia polega na tym, aby tak dobrać rodzaj kawy, ilość kawy, ilość wody i temperaturę parzenia, by całość miała jak najlepszy, najszlachetniejszy smak. Nie ma co udawać, w całym procesie narzędzia takie jak młynek do kawy czy ekspres do espresso są ważne i wiele od nich zależy.  Z pewnością tak, ale nie tylko.

Ile kawy na espresso?

Każdy wielbiciel espresso, który choć raz kreatywnie pomyślał o procesie zaparzania mógł się zastanowić: „ile gram kawy na espresso?”. Odpowiedź mogłaby być dość skomplikowana, ale w sumie równie dobra będzie odpowiedź prosta – wszystko zależy od ekspresu do kawy. Każdy ekspres do espresso ma koszyczek, do którego nasypujemy kawę przeznaczoną do parzenia. Ma on swoją określoną objętość i w sumie warto się jej trzymać. Jeśli objętość danego koszyczka nie widnieje na jego brzegu, warto sprawdzić w Internecie. Minimum to zazwyczaj 14 -15g kawy, inne często spotykane ekspresy mają koszyczki o pojemności 18 – 21 i więcej gram. Do koszyczka można wsypać także trochę mniej kawy niż wskazuje pojemność, ale wtedy jego czyszczenie będzie nieco bardziej skomplikowane i nie ma to sensu. Warto także oprzeć się popularnemu przekonaniu, że im więcej kawy tym lepiej,  to nie prawda. Dobrze ustalić sobie określoną ilość i starać się jej nie zmieniać, a eksperymentować ewentualnie z pozostałymi ważnymi zmiennymi.

Espresso dla niewtajemniczonych

Im ciemniej palona kawa tym łatwiej otrzymać ekstrakt o zadawalającym smaku. Nie można przesadzać z grubością mielenia – kawa nie może być ani zbyt miałka ani zbyt grubo mielona. Tu rzeczywiście warto poeksperymentować i dobrać odpowiedni stopień zmielenia ziaren pod konkretny ekspres.

Inna zmienna to czas parzenia. Standardowo, zależnie od ilości i rodzaju kawy czas parzenia espresso to plus minus 25-30 sekund. Pożądana temperatura wody – około 90-92 stopni Celsjusza. W tych warunkach, z każdego 7g kawy otrzymujemy 25ml espresso (tak mniej więcej wygląda przepis na idealne espresso INEI).

Filiżanki do espresso

Przejdźmy do tematu pozornie błahego, czyli jak pić espresso. Jeśli chodzi o filiżanki do espresso to Internet pełen jest rozmaitych rankingów tych najnowszych, najładniejszych i najlepszych filiżanek. Bez wchodzenia w szczegóły wynika z nich, że modne dziś surowce z jakich wyrabiane są filiżanki do espresso  to kamionka, oczywiście porcelana oraz szkło borokrzemianowe. W tym ostatnim wypadku chodzi raczej o szklanki do espresso niż filiżanki. Przeciętna filiżanka do espresso ma pojemność od 80 do 110 ml.  Te najlepsze wychwalane są m.in. za to, że świetnie znoszą wysokie temperatury, co jest ważne, gdy chcemy zagrzać filiżankę przed podaniem kawy. Niektóre mają nawet wieloletnią gwarancję.

Jedno jest pewne. Nawet najlepsza kawa z ekspresu zawsze smakuje lepiej jeśli podać ją w ładnej filiżance.

Espresso dla niewtajemniczonych

FAQ

Q: Ile kofeiny ma espresso?
A: W podanym wyżej przykładzie z 7g kawy otrzymujemy 25ml espresso, które zawiera 100 mg kofeiny. Uwaga, espresso nie musi wcale być mocne, a nawet lepiej jeśli wcale nie jest. Zamiast jednego, mocnego espresso możemy wtedy wypić sobie trzy słabsze w ciągu dnia, jeśli delektujemy się kawą kilka razy dziennie.

Q: Po co woda do espresso? Dlaczego pijemy je z wodą?
A: Woda przepłukuje kubki smakowe przed pierwszym łykiem kawy, odświeża jamę ustną i pozwala delektować się wyraźnym smakiem kawy.

Q: Dlaczego filiżanki do espresso są zazwyczaj białe?
A: Włosi uwielbiają rozwiązania żywe, kontrastowe, a ciemne, prawie czarne espresso świetnie kontrastuje z białą filiżanką.Q: Czy to prawda, że espresso lepiej nie mieszać?

Q: Czy to prawda, że espresso lepiej nie mieszać?Q: Czy to prawda, że espresso lepiej nie mieszać?
A: Istnieje zdanie, że świeże espresso najlepiej pić bez mącenia naturalnej, delikatnej pianki na jego powierzchni. Jednak po to, aby pić espresso w sposób maksymalizujący doznania, należy wymieszać je przed pierwszym łykiem. Będziesz zatem delektować się kremowością wymieszanej pianki, lekką słodyczą i pełnym profilem bogatych smakowy espresso o idealnej równowadze w każdym łyczku.